OGLAŠAVANJE

Štefica Seratlić, Zabrđe, Luštica

+38267391093/+38231632234 Domaći proizvodi od mesa i mlijeka, maslinovo ulje. Organizovanje porodičnih, turističkih i poslovnih ručkova; smještaj u apartmanima u Zabrđu i Baošićima.

Xylella fastidiosa-tempirana bomba


22.07.2016.

Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove Crne Gore, organizovala dvodnevno predavanje na temu Xylella fastidiosa, bakterija koja je uništila više od milion stabala masline u Italiji.

Stručnjaci iz Italije i Španije, detaljno su upoznali prisutne sa ozbiljnom opasnošću od pojave, razvoja i posljedica zaraze.


Zahvaljujući pozivu Tamare Popović, šefice odseka za zdravstvenu zaštitu bilja u Upravi za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove i Gordane Fuštić iz istog odseka, koji je uslijedio nakon sastanka u aprilu mjesecu sa predstavnicima maslinara u Baru, pored predstavnika MPRR, Inspekcijske službe, profesora sa BTF i maslinari-proizvođači imali su priliku da prate ovo predavanje, od izuzetnog značaja za sve strukture, od naučnih do proizvođačkih.

Predavači iz Španije: Hugo Mas (Varesa) i iz Italije: prof.Franco Nigro sa Univerziteta Aldo Moro u Bariju, dr.Franco Valentini (Mediteranski Agronomski Institut, Bari) i dr.Thaer Yassen (Međunarodni centar za napredne Mediteranske studije agronomije, Bariju), fokusirali su se na nekoliko njvažnijih tačaka u ovom problemu:

1. Informacije o bakteriji Xylella fastidiosa: identitet (opis) zaraze, biljke domaćini, geografsko širenje, biologija vektori, simptomi... - Hugo Mas

2. Odluke EU o hitnoj zaštiti zdravlja biljaka i situacija u zemljama EU - prof. Franco Nigro

3. Istraživačke organizacije: istraživačke tehnike (mreže sajtova, pregled drveća, uzorkovanje)- dr. Franco Valentini

4. Laboratorijske metode dijagnosticiranja Xylella- dr. Thaer Yassen

5. Upravljanje (kontrola) Ksilele/ iskustva - prof.Franco Nigro

6. Uloga vlasti u Pulji u rukovođenju/borni protiv Ksilele - dr.Franco Valentini

7. Nepredvidive situacije i Akcioni plan za slučaj potrebe u Španiji (zemlja koja nema ksilelu) - Hugo Mas

8. Pristupi za biološku kontrolu Ksilele i Politika zaštite u Evropskoj Uniji (uredbe, pravilnici...) - prof Franco Nigro

9. Praktični aspekti u slučaju izbijanja Ksliele - dr.Thaer Yassen

Svaku od ovih tema, predavači su detaljno razradili, otvarajući nove teme i odgovarajući na mnoga pitanja prisutnih.

Zaključci nakon dvodnevnog predavanja:

   - Situacija je alarmantna iako nije potvrđena pojava bakterije na teritoriji Crne Gore

   - Karantinska štetočina

   - Xylella fastidiosa-polifagna bakterija;pronađena na više od dvjesto biljaka domaćina; ksilemski vektor (nalazi se u ksilemu-provodnom tkivu) 

   - Zarazu (bakteriju) prenose vektori npr: insekti koji se hrane biljnim sokovima; ne prenosi se kontaktom

   - Philaenus spumarius - insekt u čijem je grlu pronađena bakterija, jedini potvrđen vektor u Evropi

   - Ženka položi od 300-450 jaja, pojedinačno ili u grupi, koja mogu da prežive i nepovoljne vremenske uslove

   - Neke  biljke ne moraju oboljeti, ali su rezervoar zaraze.

  

 

 - Simptomi mogu biti uočeni i tek nakon 14-15 mjeseci od zaraze

 - Opasnost od pojave i posljedica širenja zaraze je OGROMNA

 - Posljedice, razmjere šteta koje nastaju izumiranjem čitavih kompleksa maslina su nesagledive

 - Opasnost od zaraze predstavlja ukrasno bilje ali i  kafa, oleandar, vinova loza, trešnja, badem, lavanda, ruzmarin, mirta...

 - U Crnoj Gori je na snazi zabrana uvoza sadnog materijala masline i ukrasnog bilja iz Pulje, koja je najteže pogođena

 - Zaraza je u Evropu došla iz Kostarike i Hondurasa sa biljkama kafe i oleandra 

 - Bakterija uništava ksilem (provodno tkivo) i prekida dovod vode i mineralnih materija i nekih organskih jedinjenja koja proizvodi korjen ili ih usvaja iz zemljišta (alaklodi, aminokiseline, biljni hormoni, spore, toksini patogenih gljiva i virusa ...) u sve djelove biljke; kada se smjesti u ksilem tu ostaje zaštićena i nema uspješne hemijske zaštite...

 - Zaražena stabla, bila ona mlada ili stara, očekuje potpuno uništenje (smrt).

 - Nema te mjere koja može spasti stabla od propasti kada su jednom zaražena.

 - Mladi izbojci na zaraženom stablu (na kome je izvršena rezidba u pokušaju spasavanja), mogu preživjeti jedva godinu dana (staro stablo živi do dvije godine).

 - Zarazu mogu prenijeti i ljudi (prolaskom kroz zaraženo područje ''pokupe'' zaražene insekte-vektore Philaenus spumarius) što se odnosi i na same kontrolore na terenu, koji uzimaju uzorke listova i insekta ukoliko na njega naiđu.

Postoje mobilne laboratorije koje za pola sata mogu potvrditi prisustvo bakterije u uzorku (na osnovu fluorescentnih elemenata u organizmu bakterije) 

 - Simptomi su vidljivi na terminalnim dijelovima krošnje; tipična braon boja sasušenih listova i grančica.

 - Na mladim listovima, svijetlo zelena boja, hloroza na vrhovima (može podsjećati na promjene fiziološke prirode kao što su nedostatak nekog elementa, suša...)

 - Naučnicima je potrebno dvije godine da prouče biologiju i ponašanje ovog insekta na određenim biljkama domaćinima. 

- Zaštita:
Odluke EU i utvrđeni protokol odbrane, zahtijevaju ozbiljan pristup, umrežavanje laboratorija, naučnih institucija, fitosanitarnih službi, inspekcije i priozvođača.

Stalno praćenje situacije na terenu, povezanost i povjerenje u nauku, obaveza svakog pojedinca da svaku, neuobičajenu promjenu na stablima prijavi Fitosanitarnoj upravi.

OBAVEZA SVAKOG MASLINARA JE REDOVNO ODRŽAVANJE MASLINJAKA (uništavanje korova, rezidba, redovno čišćenje i posmatranje...).

-Razvijena svijest ljudi o opasnosti koja prijeti i odgovoran odnos prema proizvodnji, uvozu i distribuciji biljnog materijala rasadnici, garden centri, uvoznici...).

-U slučaju pojave zaraze, utvrđuje se demarkaciono područje (kontaminirana zona, tampon zona, zona čišćenja):

Sva zaražena stabla i ona pod sumnjom, uništavaju se u potpunosti i ne dozvoljava se nova sadnja masline (ZBOG TOGA U ITALIJI IZBIJAJU SUKOBI MASLINARA SA IZVRŠIOCIMA).

100 m oko zaržene zone čisti se kompletan prostor.

Kontaminirano područje se zatvara i iz njega ne može ništa da se iznosi (proizvodnja u rasadnicima se stopira).

Tampon zona od 10km izoluje kontaminirano područje.

Pregled biljnog materijala uvoza, karantinsko praćenje, saradnja sa naučnicima i institucijama.

Naša Fitosanitarna uprava već je preduzela preventivne korake: obavještava, edukuje i zahtjeva od svih nas odgovornost prilikom kupovine, proizvodnje sadnog materijala, edukuje proizvođače i uvoznike, pojačava kontrolu nad uvezenom robom, apeluje na građanstvo da ne kupuje i prenosi preko granice sadni materijal ukrasnog bilja, voćaka, loze, povrća...

Napomena: Naučnicima ide u korist  da proširuju svoja znanja i iskustva i da se bave naučnim praćenjem ovakvih pojava.

NAMA (PROIZVOĐAČIMA) MASLINARIMA JE VAŽNO DA SE NIKADA NE DOGODI KSILELA!!!

   

web counter

Apartmani Stojković, Zabrđe

Apartmani Stojković, Zabrđe

www.apartmaninovakovic.com

Apartmani Novakovic

Maslinjaci u Šišićima

Maslinjaci u Šišićima

Opstina Tivat

Opstina Herceg Novi

Opstina Kotor